Ana içeriğe geç
heypsikoAkademi
hey.psiko’ya dön

Akademi iç kodu · HP-AK-NR · Güz dönemi

Nörobilime Giriş

Beyinle ilgili popüler iddiaları ezberlemeden incele: nöronun elektriksel sinyalinden bellek, duygu ve uykuya kadar her konuyu gerçek bir örnek ve yöntem sorusuyla çalış.

Üyelik kapsamını gör Ücretsiz örneği aç
Nörobilim için kavramsal ders görseli

Beyinle ilgili popüler iddiaları ezberlemeden incele: nöronun elektriksel sinyalinden bellek, duygu ve uykuya kadar her konuyu gerçek bir örnek ve yöntem sorusuyla çalış.

Açıklama düzeyi · Merkezi sinir sistemi · Çevresel sinir sistemi
Haftalık konu
15 hafta
Önerilen odak
10 sa
Kısa kontrol
60 soru
Soru biçimi
4 soru türü

Ders kazanımları

Bu dersi bitirdiğinde neleri yapabileceksin?

  1. 01

    Sinir sistemini hücre, devre ve sistem düzeylerinde açıklamak

  2. 02

    Nörobilim yöntemlerinin ölçüm ve çıkarım sınırlarını karşılaştırmak

  3. 03

    Bellek, duygu, motivasyon ve uyku süreçlerini dağıtık ağlarla ilişkilendirmek

  4. 04

    Popüler nöromitleri kanıt kalitesi üzerinden değerlendirmek

15 haftalık ders planı

Hangi hafta ne çalışacaksın?

Bir haftayı aç; konunun kısa özetini, üç hedefini, ana kavramlarını ve soru sayısını gör.

  1. Hafta 01Beyin–davranış ilişkisinin dili40 dk

    Bir beyin görüntüsü bize ne söyler, ne söylemez? Davranışı tek bir bölgeye sıkıştırmadan hücreden sosyal çevreye uzanan açıklama düzeylerini tanıyacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Açıklama düzeylerini ayırt etmek
    • MSS ve ÇSS ayrımını kurmak
    • Nöroindirgemeciliği fark etmek

    Temel kavramlar

    • Açıklama düzeyi
    • Merkezi sinir sistemi
    • Çevresel sinir sistemi

    4 açıklamalı soru

  2. Hafta 02Nöron, glia ve hücre zarı40 dk

    Bir nöron çizimini önüne al. Bilginin dendritten terminale uzanan yolunu, glianın görevlerini ve zar potansiyelinin nasıl oluştuğunu adım adım izle.

    Bu haftanın hedefleri

    • Nöron bölümlerini işlevle eşlemek
    • Glia türlerini ayırt etmek
    • Elektrokimyasal gradyanı açıklamak

    Temel kavramlar

    • Elektrokimyasal gradyan
    • Astrosit
    • Miyelin

    4 açıklamalı soru

  3. Hafta 03Aksiyon potansiyeli ve iletim40 dk

    Nöron güçlü bir uyaranı daha büyük bir elektrik sinyaliyle mi iletir? Eşik, aksiyon potansiyeli, refrakter dönem ve miyelini bir grafik üzerinden okuyacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Aksiyon potansiyeli evrelerini sıralamak
    • Ya hep ya hiç ilkesini yorumlamak
    • Miyelinin iletime etkisini açıklamak

    Temel kavramlar

    • Aksiyon potansiyeli
    • Refrakter dönem
    • Ranvier düğümü

    4 açıklamalı soru

  4. Hafta 04Sinaps ve nöroiletim40 dk

    Dopamini yalnızca “haz kimyasalı” diye ezberlemek yanıltır. Kimyasal ve elektriksel sinapsı, reseptörleri ve sinyalin nasıl sonlandırıldığını birlikte çözeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Kimyasal sinaps basamaklarını sıralamak
    • Reseptör bağımlı etkiyi açıklamak
    • Sinyal sonlandırma yollarını ayırt etmek

    Temel kavramlar

    • Reseptör
    • Geri alım
    • Nöromodülasyon

    4 açıklamalı soru

  5. Hafta 05Nörobilimde ölçüm ve çıkarım40 dk

    EEG ile fMRI aynı şeyi mi gösterir? Her yöntemin neyi ölçtüğünü, zaman ve konum açısından nerede güçlü kaldığını karşılaştıracağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • EEG ve fMRI’ı karşılaştırmak
    • Korelasyonel ve nedensel kanıtı ayırmak
    • Ters çıkarım sorununu tanımak

    Temel kavramlar

    • Zamansal çözünürlük
    • Mekânsal çözünürlük
    • Ters çıkarım

    4 açıklamalı soru

  6. Hafta 06Beyin anatomisi ve bağlantı ağları40 dk

    Lob adlarını ezberlemek yerine beynin bölgelerinin nasıl ekip halinde çalıştığına bakacağız. Korteks, altkortikal yapılar ve beyaz maddeyi bir bağlantı ağı üzerinde kuracağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Temel beyin yapılarını konumlandırmak
    • Gri ve beyaz maddeyi ayırmak
    • Dağıtık ağ mantığını kullanmak

    Temel kavramlar

    • Fonksiyonel ağ
    • Beyaz madde
    • Talamus

    4 açıklamalı soru

  7. Hafta 07Duyum, algı ve tahmin40 dk

    Aynı şekli iki farklı bağlamda neden farklı görürüz? Duyusal girdinin beklenti, dikkat ve önceki öğrenmeyle nasıl yorumlandığını inceleyeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Duyusal dönüşümü açıklamak
    • Reseptif alanı yorumlamak
    • Aşağıdan ve yukarıdan süreçleri ayırmak

    Temel kavramlar

    • Duyusal dönüşüm
    • Reseptif alan
    • Yukarıdan aşağı işleme

    4 açıklamalı soru

  8. Hafta 08Hareket, geri bildirim ve plastisite40 dk

    Yeni bir klavye kısayolunu öğrenirken hareket önce yavaş, sonra daha akıcı hâle gelir. Geri bildirimin hareketi nasıl düzelttiğini ve plastisitenin sınırlarını izleyeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Motor döngünün bileşenlerini açıklamak
    • Geri bildirimin rolünü göstermek
    • Plastisiteyi doğru sınırlamak

    Temel kavramlar

    • Sinaptik plastisite
    • Propriyosepsiyon
    • Beyincik

    4 açıklamalı soru

  9. Hafta 09Öğrenme ve bellek sistemleri40 dk

    Neden tekrar tekrar okumak, hatırlamayı denemek kadar etkili değildir? Bellek sistemlerini ayırıp kendi çalışma düzenini bu bilgilerle yeniden kuracaksın.

    Bu haftanın hedefleri

    • Bellek sistemlerini ayırt etmek
    • Kodlama ve geri getirmeyi açıklamak
    • Hipokampal katkıyı sınırlı ifade etmek

    Temel kavramlar

    • Kodlama
    • Pekiştirme
    • Geri getirme

    4 açıklamalı soru

  10. Hafta 10Duygu, stres ve beden düzenleme40 dk

    Topluluk önünde konuşma örneğinde kalp hızı, düşünceler ve davranış aynı anda değişir. Duygu ve stresin tek bir beyin merkezinden çıkmadığını bu örnekle göreceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Duyguyu çok bileşenli açıklamak
    • HPA eksenini sıralamak
    • Biyobelirteç yorumunu sınırlamak

    Temel kavramlar

    • HPA ekseni
    • Otonom sinir sistemi
    • Allostaz

    4 açıklamalı soru

  11. Hafta 11Ödül, motivasyon ve karar40 dk

    Bir rozet ya da bildirim bizi neden bazen çalıştırır, bazen bezdirir? Ödül, isteme, öğrenme ve karar süreçlerini dopamin mitlerinden ayıracağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Motivasyon bileşenlerini ayırmak
    • Ödül tahmin hatasını açıklamak
    • İsteme ve haz ayrımını kurmak

    Temel kavramlar

    • Ödül tahmin hatası
    • Teşvik belirginliği
    • Gecikme indirimi

    4 açıklamalı soru

  12. Hafta 12Uyku ve biyolojik ritimler40 dk

    Uykusuz bir gecenin etkisi yorgunluktan ibaret değildir. Biyolojik saat, uyku basıncı ve uyku evrelerini günlük bir zaman çizelgesinde birleştireceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • İki süreçli uyku modelini açıklamak
    • NREM ve REM’i ayırt etmek
    • Işığın sirkadiyen rolünü yorumlamak

    Temel kavramlar

    • Sirkadiyen ritim
    • Uyku basıncı
    • Kronotip

    4 açıklamalı soru

  13. Hafta 13Genler, hormonlar ve gelişim40 dk

    “Bu özellik yüzde 60 genetiktir” cümlesi aslında ne anlatır? Gen, çevre, kalıtılabilirlik ve gelişimi kaderci bir yoruma düşmeden okuyacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Kalıtılabilirliği doğru yorumlamak
    • Gen–çevre etkileşimini açıklamak
    • Epigenetik miti ayırt etmek

    Temel kavramlar

    • Kalıtılabilirlik
    • Gen–çevre etkileşimi
    • Epigenetik düzenleme

    4 açıklamalı soru

  14. Hafta 14Beyin sağlığı, bozukluklar ve etik40 dk

    Bir beyin taramasından doğrudan tanıya gidilemez. Grup bulgularıyla bireysel karar arasındaki farkı ve nörobilim iddialarındaki etik sınırları konuşacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Biyobelirteç iddialarını eleştirmek
    • Grup ve birey çıkarımını ayırmak
    • Nöroetik sorunları tanımak

    Temel kavramlar

    • Biyobelirteç
    • Nöroetik
    • Ekolojik geçerlik

    4 açıklamalı soru

  15. Hafta 15Bütünleştirme: bir bulguyu uçtan uca okumak40 dk

    Bir nörobilim haberi gördüğünde önce nereye bakmalısın? Sorudan ölçüme, bulgudan başlığa kadar bütün çıkarım zincirini birlikte denetleyeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Bir makalenin çıkarım zincirini kurmak
    • Nedensel iddiayı sınamak
    • Belirsizliği açık raporlamak

    Temel kavramlar

    • Çıkarım zinciri
    • Yakınsayan kanıt
    • Belirsizlik

    4 açıklamalı soru

Kaynak görünürlüğü

İleri okumaya buradan devam et.

Ders hazırlanırken yararlanılan temel katalog ve kaynaklar. Bağlantılar yeni sekmede açılır.

  1. 01TPD Psikoloji Lisans Programları Değerlendirme ÖlçütleriMeslek örgütü lisans programı değerlendirme ölçütü
  2. 02Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji ders açıklamalarıResmî ders kataloğu
  3. 03Özyeğin Üniversitesi Psikoloji ders içerikleriResmî ders kataloğu
  4. 04NIH NINDS Brain Basicsİçerik/ileri okuma
  5. 05NCBI Bookshelf — Neuroscienceİçerik/ileri okuma
  6. 06UTHealth Neuroscience Onlineİçerik/ileri okuma