Akademi iç kodu · HP-AK-PS · Bahar dönemi
Psikopatolojiye Giriş
Psikolojik sıkıntıyı damgalamadan anlamayı öğren. Bu ders tanı koymayı öğretmez; gözlem, süre, işlev, kültür ve araştırma kanıtını güvenli bir dille birlikte değerlendirir.
Psikolojik sıkıntıyı damgalamadan anlamayı öğren. Bu ders tanı koymayı öğretmez; gözlem, süre, işlev, kültür ve araştırma kanıtını güvenli bir dille birlikte değerlendirir.
Psikopatoloji · İşlevsellik · Bağlam- Haftalık konu
- 15 hafta
- Önerilen odak
- 10 sa
- Kısa kontrol
- 60 soru
- Soru biçimi
- 4 soru türü
Ders kazanımları
Bu dersi bitirdiğinde neleri yapabileceksin?
- 01
Psikopatolojiyi sıkıntı, işlev, süre, risk ve kültürel bağlamla açıklamak
- 02
Temel psikopatoloji örüntülerini kişi odaklı ve damgalamayan dille karşılaştırmak
- 03
Sınıflandırma, tarama ve araştırma kanıtının sınırlarını eleştirel değerlendirmek
- 04
Risk ve koruyucu etkenleri biyopsikososyal ve gelişimsel çerçevede ilişkilendirmek
- 05
Kanıta dayalı bakım, önleme ve güvenli yönlendirme ilkelerini klinik iddia kurmadan açıklamak
15 haftalık ders planı
Hangi hafta ne çalışacaksın?
Bir haftayı aç; konunun kısa özetini, üç hedefini, ana kavramlarını ve soru sayısını gör.
Hafta 01Psikopatolojiyi bağlam içinde okumak40 dk
Sıra dışı bir davranış her zaman psikolojik bozukluk mudur? Sıkıntı, işlev, süre, risk ve kültürel bağlamı aynı örnek üzerinde ayrı ayrı değerlendireceğiz.
Bu haftanın hedefleri
- Psikopatolojinin kapsamını tanımlamak
- Tek belirti ile tanıyı ayırmak
- Damgalamayan eğitim dili kullanmak
Temel kavramlar
- Psikopatoloji
- İşlevsellik
- Bağlam
4 açıklamalı soru
Hafta 02Tarihsel dönüşüm ve açıklama paradigmaları40 dk
Aynı psikolojik sıkıntı tarih boyunca farklı biçimlerde açıklanmış. Biyolojik, psikolojik ve toplumsal modellerin aynı olguya hangi soruları sorduğunu karşılaştıracağız.
Bu haftanın hedefleri
- Tarihsel yaklaşım değişimini açıklamak
- Temel paradigmaları karşılaştırmak
- İndirgemeci açıklamayı fark etmek
Temel kavramlar
- Paradigma
- Biyopsikososyal yaklaşım
- İndirgemecilik
4 açıklamalı soru
Hafta 03Sınıflandırma, boyutlar ve kültür40 dk
Tanı sınıfları ne işe yarar, bize neyi söylemez? Kategorik ve boyutsal yaklaşımı kullanırken etiketi kişinin kimliğine ya da kesin geleceğine dönüştürmemeyi öğreneceğiz.
Bu haftanın hedefleri
- Kategorik ve boyutsal yaklaşımı ayırmak
- Eş tanıyı açıklamak
- Kültürel bağlamı sınıflandırmaya katmak
Temel kavramlar
- Boyutsal yaklaşım
- Eş tanı
- Transdiagnostik süreç
4 açıklamalı soru
Hafta 04Değerlendirme, tarama ve epidemiyoloji40 dk
Çevrim içi belirti testi tanı koymaz; yalnızca daha ayrıntılı değerlendirme gereksinimine işaret edebilir. Tarama, klinik değerlendirme ve yaygınlık verisi arasındaki farkı doğal sıklıklarla göreceğiz.
Bu haftanın hedefleri
- Tarama ve değerlendirmeyi ayırmak
- Yaygınlık ile insidansı karşılaştırmak
- Taban oranını yorumlamak
Temel kavramlar
- Tarama
- Yaygınlık
- Taban oranı
4 açıklamalı soru
Hafta 05Risk, koruyucu etken ve gelişimsel yollar40 dk
Aynı risk etkeni neden herkeste aynı sonuca yol açmaz? Yatkınlık, stres, gelişim ve koruyucu etkenleri bir yaşam çizgisi üzerinde birlikte okuyacağız.
Bu haftanın hedefleri
- Risk ile nedeni ayırmak
- Gelişimsel yolları karşılaştırmak
- Koruyucu etkenleri belirlemek
Temel kavramlar
- Risk etkeni
- Koruyucu etken
- Eşsonluluk
4 açıklamalı soru
Hafta 06Kaygı ve obsesif-kompulsif örüntüler40 dk
Korku bazen korur, bazen de kaçınma yoluyla kişinin yaşamını daraltır. Kaygı, obsesyon ve kompulsiyonu bu döngü içindeki yerlerine göre ayıracağız.
Bu haftanın hedefleri
- Korku ile kaygıyı ayırmak
- Kaçınma döngüsünü açıklamak
- Obsesyon ve kompulsiyonu tanımlamak
Temel kavramlar
- Kaçınma
- Negatif pekiştirme
- Obsesyon
4 açıklamalı soru
Hafta 07Travma, dissosiyasyon ve somatik belirti örüntüleri40 dk
Travmatik bir olay yaşayan herkes aynı tepkiyi mi verir? Travma sonrası, dissosiyatif ve bedensel yaşantıları genellemeden ve kişisel paylaşım istemeden ele alacağız.
Bu haftanın hedefleri
- Travma tepkilerinin çeşitliliğini açıklamak
- Dissosiyasyonu tanımlamak
- Bedensel belirtileri damgalamadan yorumlamak
Temel kavramlar
- Travma sonrası tepki
- Dissosiyasyon
- Somatik belirti
4 açıklamalı soru
Hafta 08Depresif ve bipolar örüntüler; güvenli intihar okuryazarlığı40 dk
Gündelik üzüntü ile depresif dönem; yüksek enerjiyle mani aynı şey değildir. Dönem, süre, eşlik eden değişimler ve işlev üzerinden güvenli bir değerlendirme dili kuracağız.
Bu haftanın hedefleri
- Depresif dönemi gündelik üzüntüden ayırmak
- Manik örüntünün temel özelliklerini açıklamak
- Güvenli yönlendirme sınırını uygulamak
Temel kavramlar
- Anhedoni
- Manik dönem
- Güvenlik yönlendirmesi
4 açıklamalı soru
Hafta 09Psikoz spektrumu ve gerçeklik değerlendirmesi40 dk
Psikoz “bölünmüş kişilik” anlamına mı gelir? Belirti kümelerini, süreyi ve işlevi konuşurken şiddet ve tehlikelilik mitlerini kanıttan ayıracağız.
Bu haftanın hedefleri
- Psikoz belirti kümelerini ayırmak
- Tıbbi ve madde ilişkili olasılıkları fark etmek
- Şiddet mitini eleştirmek
Temel kavramlar
- Sanrı
- Halüsinasyon
- Negatif belirti
4 açıklamalı soru
Hafta 10Madde kullanımı ve davranışsal bağımlılık40 dk
Bağımlılığı yalnızca irade zayıflığıyla açıklamak hem eksik hem damgalayıcıdır. Kullanım, kontrol kaybı, pekiştirme, zarar ve bağlamı aynı tabloda inceleyeceğiz.
Bu haftanın hedefleri
- Kullanım ile bozukluk örüntüsünü ayırmak
- Tolerans ve yoksunluğu açıklamak
- Damgalamayan mekanizma dili kurmak
Temel kavramlar
- Tolerans
- Yoksunluk
- Zarar azaltma
4 açıklamalı soru
Hafta 11Yeme, beslenme ve beden algısı örüntüleri40 dk
Birine bakarak yeme bozukluğu anlaşılabilir mi? Davranışı, işlevi ve sağlık etkisini beden görünümüne ya da tek bir kimliğe indirgemeden ele alacağız.
Bu haftanın hedefleri
- Temel yeme örüntülerini ayırmak
- Görünümden tanı çıkarma hatasını fark etmek
- Kilo damgalamasını eleştirmek
Temel kavramlar
- Tıkınırcasına yeme
- Telafi davranışı
- Kilo damgalaması
4 açıklamalı soru
Hafta 12Kişilik örüntüleri ve boyutsal değerlendirme40 dk
Gündelik dilde birine tanı etiketi yapıştırmak kolay, doğru bir değerlendirme yapmak ise çok daha kapsamlıdır. Özelliklerle yaygın, katı ve işlevi bozan örüntüler arasındaki farkı çalışacağız.
Bu haftanın hedefleri
- Kişilik özelliği ile bozukluk örüntüsünü ayırmak
- Boyutsal modeli açıklamak
- Uzaktan tanı dilini düzeltmek
Temel kavramlar
- Kişilik özelliği
- Yaygın örüntü
- Esneklik
4 açıklamalı soru
Hafta 13Nörogelişimsel ve nörobilişsel örüntüler40 dk
Gelişimsel bir farklılık ile sonradan ortaya çıkan bilişsel değişim nasıl ayrılır? Nöroçeşitlilik, destek ihtiyacı, güçlü yönler ve tıbbi aciliyeti aynı çerçevede tutacağız.
Bu haftanın hedefleri
- Gelişimsel ve edinilmiş örüntüyü ayırmak
- Nöroçeşitlilik dilini kullanmak
- Deliryumda tıbbi aciliyeti fark etmek
Temel kavramlar
- Nörogelişimsel örüntü
- Nöroçeşitlilik
- Deliryum
4 açıklamalı soru
Hafta 14Kanıta dayalı bakım, önleme ve iyileşme40 dk
Kanıta dayalı bakım herkese aynı müdahaleyi uygulamak değildir. Araştırma bulgusu, uzmanlık, kişinin tercihleri, güvenlik ve erişimi birlikte değerlendireceğiz.
Bu haftanın hedefleri
- Kanıta dayalı bakım bileşenlerini açıklamak
- Etkinlik ve etkililiği ayırmak
- Önleme düzeylerini karşılaştırmak
Temel kavramlar
- Kanıta dayalı bakım
- Gerçek yaşam etkililiği
- İyileşme
4 açıklamalı soru
Hafta 15Bütünleştirme: tanı koymadan kanıt haritası40 dk
Bir vaka metni ne kadar ayrıntılı olursa olsun tek başına tanı koymaya yeter mi? Gözlem, zaman, işlev, bağlam ve bilinmeyenleri bir kanıt haritasında toplayacağız.
Bu haftanın hedefleri
- Gözlem ile yorumu ayırmak
- Alternatif açıklamaları kanıtla tartmak
- Eğitim ve klinik değerlendirme sınırını korumak
Temel kavramlar
- Kanıt haritası
- Belirsizlik
- Yönlendirme sınırı
4 açıklamalı soru
Kaynak görünürlüğü
İleri okumaya buradan devam et.
Ders hazırlanırken yararlanılan temel katalog ve kaynaklar. Bağlantılar yeni sekmede açılır.
- 01İzmir Ekonomi Üniversitesi PSY 421 PsychopathologyResmî ders kataloğu
- 02ODTÜ PSY 3501 PsychopathologyResmî ders kataloğu
- 03İstinye Üniversitesi PSI 304 PsikopatolojiResmî ders kataloğu
- 04İstanbul Bilgi Üniversitesi PSY 312 Introduction to PsychopathologyResmî ders kataloğu
- 05Bilkent Üniversitesi PSYC 433 Abnormal PsychologyResmî ders kataloğu
- 06WHO ICD-11 for Mortality and Morbidity Statisticsİçerik/ileri okuma
- 07NIMH Mental Health Information — Health Topicsİçerik/ileri okuma
- 08WHO Mental Disorders Fact Sheetİçerik/ileri okuma